The Devils Arithmetic (1999)
เรื่องย่อ
อีกเรื่องที่เล่าถึงความหายนะครั้งนี้จากมุมมองของเด็กสาววัยรุ่นยุคใหม่ที่ยอมรับประเพณีของชาวยิวอย่างไม่เต็มใจ The Devils Arithmetic แต่เมื่อเธอถูกขอให้ “เปิดประตูหน้า” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานเลี้ยง Seder พบว่าเธอถูกหมุน เข้าสู่ทศวรรษที่ 1940 และก้าวเข้าสู่ชีวิตของนักโทษในค่ายมรณะแห่งหนึ่งในเยอรมนี ที่ซึ่งเธอได้สัมผัสกับความน่าสะพรึงกลัวของนักโทษโดยตรง
ผู้กำกับ
- Donna Deitch
บริษัท ค่ายหนัง
- Lietuvos Kinostudija
นักแสดง
- Kirsten Dunst
- Brittany Murphy
- Paul Freeman
- Mimi Rogers
- Louise Fletcher
- Lilo Baur
โปสเตอร์หนัง
รีวิว
ฮันนาห์ สเติร์น (เคิร์สเตน ดันสต์) เป็นวัยรุ่นสมัยใหม่ที่ไม่ค่อยสนใจบรรพบุรุษชาวยิวของเธอ เธอไม่ได้สนใจเทศกาลปัสกาของครอบครัวมากนัก อีวา ป้าของเธอ (หลุยส์ เฟล็ตเชอร์) รู้ดีว่าเธอไม่มีวันเข้าใจเรื่องนี้ เธอย้อนเวลากลับไปโปแลนด์ในปี 1941 เธอตื่นขึ้นมาเป็นชายาที่ป่วย เธอเดินทางไปร่วมงานแต่งงานของลุงของเธอ ริฟคาห์ (บริตตานี เมอร์ฟีย์) ลูกพี่ลูกน้องของเธอคอยดูแลเธอ ในวันแต่งงาน พวกนาซีก็เข้ามาจับตัวทุกคนไป พวกเขาต่อสู้และทำงานเพื่อสร้างค่ายกักกัน ในที่สุด ชายาก็พาริฟคาห์ไปที่ห้องรมแก๊สแทน เธอตื่นขึ้นมาและเข้าใจว่าริฟคาห์คืออีวา ป้าของเธอ The Devils Arithmetic
การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวเกิดขึ้นได้หลายรูปแบบ ฉันเข้าใจดีถึงความจริงใจของความพยายามนี้ มันพยายามเชื่อมโยงคนหนุ่มสาวกับอดีต ฉันไม่คิดว่าจะทำได้ดีพอ เคิร์สเตน ดันสต์เป็นนักแสดงสาวที่มีความสามารถ แต่เธอกลับไม่มีความไร้เดียงสามากพอ เธอควรจะตกใจและสับสน นอกจากนี้ ค่ายกักกันก็ไม่มีอะไรแปลกใหม่ นี่ไม่ได้เป็นความพยายามที่แย่อะไร แนวคิดนี้มีศักยภาพ หลุยส์ เฟล็ตเชอร์ก็เก่ง แต่เรื่องนี้ยังไม่ค่อยดีนัก
ฉันเคยอ่านเกี่ยวกับหนังเรื่องนี้ในเว็บไซต์เกี่ยวกับหนังย้อนเวลา (หนังประเภทโปรดของฉัน) และกำลังรอให้มันออกในรูปแบบดีวีดี ซึ่งเรื่องนี้เคยเกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และเบลเยียมด้วย แต่ในฝรั่งเศสกลับไม่เป็นเช่นนั้น เพราะหนังเรื่องนี้ไม่มีใครรู้จักเลย สถานการณ์แปลกประหลาดสำหรับประเทศที่เพิ่งพยายามจะชดเชยการกระทำที่มีต่อชาวยิวเมื่อ 60 ปีก่อน ในขณะที่ประเทศอื่นๆ ส่วนใหญ่กลับเป็นแค่อดีต
ฉันเคยอ่านความคิดเห็นอื่นๆ เกี่ยวกับหนังเรื่องนี้ และดูเหมือนว่าจะมีทั้งความคิดเห็นเชิงลบและเชิงบวกในปริมาณที่เท่ากัน ส่วนตัวแล้ว ฉันชอบหนังเรื่องนี้มาก คุณภาพของภาพดีเยี่ยม การแสดงก็ยอดเยี่ยมเช่นกัน ฉันมีข้อกังขาในบางประเด็น (ค่ายหนังดูสะอาดเกินไปและเล็กเกินไป พวกนาซีดูไม่ชั่วร้ายพอ) แต่การตัดสินนี้ค่อนข้างเป็นอัตวิสัย และขึ้นอยู่กับว่าผู้ชม “ต้องการอะไร” แน่นอนว่าใครก็ตามที่ชอบ “ยิ่งเลวร้ายและรุนแรง (และดังนั้นจึงถือว่าสมจริงมากกว่า The Devils Arithmetic แม้ว่านั่นจะเป็นคำถามสำหรับการดีเบตก็ตาม) ยิ่งดี”
จะต้องผิดหวัง จริงอยู่ที่ภาพยนตร์เรื่องนี้ถูกทำให้สะอาดขึ้นบ้าง แต่ข้อบกพร่องนี้ หากเรียกได้ว่าเป็นเช่นนั้น ก็ถือเป็นเรื่องรอง ฉันมองว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ใช่สารคดีเกี่ยวกับโฮโลคอสต์หรือโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านนาซี แต่เป็นการเดินทางของหญิงสาวผ่านกาลเวลาสู่โลกแห่งจินตนาการที่เธอ “ได้รับการสอน” เกี่ยวกับความสำคัญของมรดกของเธอ คนอื่นๆ ได้ชี้ให้เห็นว่าภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นวิธีการที่ “มีประสิทธิภาพ” ในการแนะนำโฮโลคอสต์ให้เด็กๆ ที่อาจไม่รู้เรื่องนี้ได้รู้จัก – และนั่นก็เพียงพอที่จะพิสูจน์ว่าภาพยนตร์เรื่องนี้ถูกสร้างขึ้นมา
เห็นได้ชัดว่ามีโทนศีลธรรมที่ว่า “คุณไม่สนใจมรดกของคุณ ดังนั้นฉันจะสอนบทเรียนให้คุณ คุณจะได้ไม่ลืม” แต่เหนือสิ่งอื่นใด มันน่าสนใจที่จะเห็นว่าตัวเอกหนุ่มผ่านจากชีวิตสมัยใหม่และรอยสักบนร่างกายไปสู่สภาพแวดล้อมที่แตกต่างไปอย่างสิ้นเชิงและปรับตัวเข้ากับมันได้อย่างไร มันเหมือนกับว่ามีคนถูกพาออกจากชีวิตนี้ไปอย่างกะทันหัน เช่น ถูกระเบิด และกลับชาติมาเกิดใหม่เป็นร่างอื่นในช่วงเวลาอื่นทันที แน่นอนว่าเราทุกคนจะตอบสนองต่อสถานการณ์นี้แตกต่างกันไป แต่ภาพยนตร์ในระดับนั้นดูน่าเชื่อถืออย่างน้อยก็แม้ว่าจะไม่มีใครรู้จริงๆ ว่าประสบการณ์จะเป็นอย่างไร
ดังนั้น The Devils Arithmetic ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ควรถูกนำไปทำเป็นสารคดีเกี่ยวกับโฮโลคอสต์ (มีภาพยนตร์ประเภทดังกล่าวมากมายที่มีภาพที่สมจริง (และน่ากลัว)) แต่นี่เป็นการเดินทางสู่จินตนาการและคงจะถูกใจสำนักคิดที่ยืนกรานว่ามรดกของคนๆ หนึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความสามารถ เพื่อให้เข้าใจชีวิตในปัจจุบัน การที่เราเฉลิมฉลองครบรอบ 60 ปีของการปลดปล่อยค่ายมรณะในปี 2548 อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการที่จู่ๆ ก็มีการออกดีวีดีภาพยนตร์เรื่องนี้ในบางประเทศ
การตีความเรื่องราวของ Holocaust ที่ไม่ธรรมดานั้นค่อนข้างจะไร้จุดหมาย เช่นเดียวกับชื่อเรื่อง – เลขคณิตของปีศาจคืออะไร? ภาพยนตร์เรื่องนี้จะไม่สอนอะไรคุณเกี่ยวกับ Holocaust ในฐานะเรื่องราวการเดินทางข้ามเวลา มันได้ผลในระดับหนึ่งโดยที่มันจบลงด้วยการนำหญิงสาวย้อนเวลากลับไปในช่วงเวลาของเธอเองราวกับว่ามันเป็นเพียงความฝัน เห็นได้ชัดว่ามันเต็มไปด้วยการอนุญาตทางศิลปะ ชาวเยอรมันทุกคนพูดภาษาอังกฤษ และมันคร่าวๆ เหมือนกับสิ่งที่เรารู้เกี่ยวกับเกตโต้ที่นำไปสู่ค่ายกักกัน ฉันไม่คิดว่าใครจะไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นในเยอรมนีในยุค 40 แต่เมื่อเทียบกับสารคดีต่างๆ เกี่ยวกับค่ายเชลยศึกแต่ละแห่งหรือภาพยนตร์คลาสสิกอย่าง Schindlers List แล้ว มันก็แทบจะอยู่ในระดับเดียวกัน ในฐานะภาพยนตร์การเดินทางข้ามเวลา มันก็เหมือนกับ Back to the Future หรือ Peggy Sue แต่งงานโดยไม่มีดนตรี
ฉันคิดว่าหนังเรื่องนี้ดีกว่าหนังสือด้วยซ้ำ และหนังสือก็ยอดเยี่ยมมาก หนังเรื่องนี้เปลี่ยนฮันนาห์และริฟเคห์ให้มีอายุประมาณ 11 ปีกลางๆ แทนที่จะเป็นเพียง 11 ปีตามนวนิยาย “Young Adult” ซึ่งอาจทำขึ้นด้วยเหตุผล “นอกกรอบ” กล่าวคือ เพื่อให้ผู้กำกับสามารถทำงานร่วมกับนักแสดงที่เป็นผู้ใหญ่มากขึ้น แต่ไม่ว่าเหตุผลจะเป็นอย่างไร การเปลี่ยนแปลงนี้ก็เป็นไปในทางที่ดีขึ้น เพราะทำให้เรื่องราวดูสมจริงมากขึ้นสำหรับฉัน ฉัน “เชื่อ” ได้ว่าเด็กอายุ 16 ปีสามารถอยู่ได้โดยไม่มีพ่อแม่ในค่ายกักกัน แต่เด็กอายุ 11 ปีทำไม่ได้!
ฉันคาดหวังว่าเคิร์สเตน ดันสต์ซึ่งเป็นที่รู้จักจากผลงานที่จริงจังจะทำได้ดี แต่คนที่ทำให้คนรู้จักเธอคือบริตทานี เมอร์ฟี ซึ่งเคยแสดงหนังตลกเบาสมอง (ที่ไม่ค่อยดีนัก) (เช่น “Summer Catch” และ “Just Married”) ด้วยผมสีเข้ม ตาสีเข้ม และสำเนียงโปแลนด์ที่น่าเชื่อถือ เธอจึงกลายเป็นริฟเคห์ไปโดยปริยาย
เพื่อตอบคำถามของผู้ตั้งกระทู้ก่อนหน้านี้ว่าทำไมป้าทวดจึงเปลี่ยนชื่อของเธอ The Devils Arithmetic เหตุผลหนึ่งที่ผู้ชมทั่วไปไม่เข้าใจก็คือ มาจากประเพณีของชาวยิว ซึ่งเป็นประเพณีเก่าแก่ที่ชาวยิวใช้ชื่อจริงที่ต่างไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิงหลังจากรอดตายมาได้อย่างหวุดหวิด ความเชื่อ (ที่ค่อนข้างงมงาย) ก็คือ คุณกำลังพยายามหลอกเทวดาแห่งความตาย หากตอนนี้คุณมีชื่อจริงอื่น เขาจะไม่รู้ว่าเป็นคุณ และจะไม่พยายามหลอกคุณอีก! เหตุผลอีกสองข้อนั้นชัดเจนกว่า: เธอให้เกียรติเพื่อนที่เสียสละชีวิตเพื่อเธอ และเธอกำลังเริ่มต้นชีวิตใหม่ในอเมริกา (ชาวยิวและคนอื่นๆ หลายคนใช้ชื่อใหม่เมื่อพวกเขาอพยพเข้ามา)
ฮันนาห์ สเติร์น (เคิร์สเตน ดันสต์) ชาวยิวไม่ได้ใส่ใจประเพณีของชาวยิวมากนัก ในงานเฉลิมฉลองที่บ้านของเอวา (หลุยส์ เฟล็ตเชอร์) ป้าของเธอ ฮันนาห์ดื่มไวน์มากเกินไปและหลับไป เมื่อเธอตื่นขึ้น เธอได้เดินทางข้ามเวลาและมาถึงบ้านของครอบครัวชาวยิวในโพลแลนด์ในคืนก่อนการรุกรานของเยอรมัน เธอได้กลายมาเป็นเพื่อนของริฟคาห์ (บริตทานี เมอร์ฟี) และพวกเขาถูกส่งไปยังค่ายกักกัน ซึ่งฮันนาห์ต้องใช้ชีวิตอย่างน่าสะพรึงกลัวในเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ จากการที่มีชื่อของเคิร์สเตน ดันสต์และบริตทานี เมอร์ฟีในเครดิต ฉันคาดหวังจริงๆ ว่า “The Devil’s Arithmetic” จะเป็นภาพยนตร์ที่ดี
อย่างไรก็ตาม ธีมของเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้รับการสำรวจในฮอลลีวูดอย่างมาก จนเอกลักษณ์เฉพาะตัวในภาพยนตร์เรื่องนี้คือการผสมผสานกับการเดินทางข้ามเวลาโดยไม่มีคำอธิบายใดๆ ในท้ายที่สุดแล้ว The Devils Arithmetic ภาพยนตร์เรื่องนี้ดูเชยและตื้นเขินในฐานะละครสงคราม และไม่ใช่ภาพยนตร์แฟนตาซีที่ดี ดูเหมือนว่าจุดประสงค์หลักของ “The Devil’s Arithmetic” คือการจดจำความโหดร้ายของเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวอยู่เสมอ ดังที่ป้าอีวาเคยพูดกับฮันนาห์ ฉันโหวตให้ 6 คะแนน
