Lawrence of Arabia (1962) ลอเรนซ์แห่งอาราเบีย

เรื่องย่อ

Lawrence of Arabia ของประสบการณ์ที่น่าจดจำของการต่อสู้ระหว่างอำนาจอันยิ่งใหญ่สองฝ่าย นั่นคือทะเลทรายแห่งอาระเบียที่ทั้งกว้างขวาง เหนือการควบคุม และเปี่ยมไปด้วยอันตราย กับทีอี ลอว์เรนซ์ผู้ซึ่งเปลี่ยนแปลงตัวเองตลอดเวลาโดยแปลงตัวเป็นทั้งพระ ทั้งร็อคสตาร์ เขาเป็นบุคคลลึกลับ ที่มีทั้งความเป็นฮีโร่ และความเป็นคนบ้า ในตอนที่เขาทำงานอยู่กับสถาบันของอังกฤษที่ไคโร ในปี 1916 ความสามารถในด้านภาษาอารบิคของลอว์เรนซ์ ทำให้เขาได้รับภารกิจไปปฏิบัติหน้าที่

ในการเจรจากับเจ้าชายไฟซาล (อเล็ค กินเนส) ผู้นำของอาหรับ ซึ่งเป็นพันธมิตรกับอังกฤษในการต่อต้านเยอรมัน ในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เจ้าชายรู้สึกประทับใจในตัวลอว์เรนซ์ ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมอาหรับเป็นอย่างดี จึงอนุญาตให้เขามาร่วมงานด้วย และไม่นานนักลอว์เรนซ์ก็ได้รับการนับถือจากผู้คนรอบข ้างนอกจากนี้ เขายังมีความเชี่ยวชาญด้านการรบ และสงครามทั้งหลายที่เกิดขึ้นในขณะนั้นนี้เอง ที่ได้ทำการปลดปล่อยพลังที่ซ่อนอยู่ในตัวเขาออกมา Lawrence of Arabia และทำให้เขาเริ่มเปลี่ยนตัวเองเป็นหลายบุคลิกในเวลาต่อมา

ผู้กำกับ

David Lean

บริษัท ค่ายหนัง

Horizon Pictures (II)

นักแสดง

Peter O’Toole
Alec Guinness
Anthony Quinn
Jack Hawkins
Omar Sharif
José Ferrer

โปสเตอร์หนัง

รีวิว

rupie

Lawrence of Arabia การได้ชมภาพยนตร์เรื่องนี้ในปัจจุบันนั้นช่างน่าหดหู่ใจอยู่ไม่น้อย เรามักจะเปรียบเทียบภาพยนตร์เรื่องนี้กับภาพยนตร์แนวเทคโนโลยีล้ำสมัยและสวยงามตื้นเขินอย่างเรื่อง “Titanic” ซึ่งได้รับการยกย่องเช่นเดียวกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมอย่าง “Lawrence” ในยุคนั้น และเราจะได้ตระหนักว่าเราตกต่ำลงไปมากเพียงใด อย่าสนใจเทคนิคการวาดภาพของ David Lean หรือวิธีการที่เขาทำให้ภาพเต็มจอเหมือนผืนผ้าใบ อย่าสนใจการถ่ายภาพที่สวยงามตระการตาของ Freddie Young ที่ถ่ายทอดวิสัยทัศน์ของ Lean อย่าสนใจดนตรีประกอบอันยอดเยี่ยมของ Maurice Jarre อย่าสนใจนักแสดงที่ยอดเยี่ยม อย่าสนใจบทภาพยนตร์ชั้นยอด

นอกเหนือจากนี้แล้ว สิ่งที่เรามีก็คือการศึกษาตัวละครของบุคคลลึกลับที่ไม่เหมือนใครซึ่งน่าติดตามอย่างยิ่งและน่าสงสัยทางจิตวิทยา ซึ่งทำให้เราต้องลุ้นระทึกไปตลอดความยาวของภาพยนตร์เรื่องนี้ “Lawrence” มีความยาวกว่า 200 นาที เร็วกว่าหนังเรื่องอื่นๆ ที่มีความยาวครึ่งเดียวด้วยซ้ำ เนื่องมาจากจังหวะและการกำกับที่ยอดเยี่ยมของ Lean และการแสดงที่ยอดเยี่ยมในทุกๆ ด้าน หากจะเปรียบเทียบกับโลกแห่งดนตรีแล้ว หนังเรื่องนี้ก็เปรียบเสมือนจักรวาลที่อยู่ภายในตัวของมันเอง เช่นเดียวกับซิมโฟนีหมายเลข 8 ของ Mahler แน่นอนว่าการชมหนังเรื่องนี้ในรูปแบบอื่นที่ไม่ใช่จอไวด์สกรีนหรือแบบ “letterbox” ถือเป็นการเสียสละตนเองและขาดคุณธรรม เนื่องจาก Lean ใช้จอไวด์สกรีนทุกนิ้วอย่างเต็มประสิทธิภาพ การชมหนังเรื่องนี้ในรูปแบบอื่นก็เท่ากับพลาดเจตนารมณ์ของ Lean ไปครึ่งหนึ่ง หากจะใช้สำนวนซ้ำซาก พวกเขาไม่ทำหนังแบบนี้อีกแล้ว

bkoganbing

แม้ว่าเพิ่งดู อีกครั้ง แต่ฉันก็รู้สึกทึ่งกับขนาดของมหากาพย์เรื่องนี้ แต่ฉันก็ยังไม่สามารถเชื่อได้ว่าตลอดทั้งเรื่องไม่มีการกล่าวถึงคำว่าน้ำมันเลย ถ้ามีการกล่าวถึงในวันนี้ก็คงจะใช่แน่นอน เรื่องราวของ T.E. Lawrence ดึงดูดผู้คนในปัจจุบันมากกว่าที่เคย Lawrence of Arabia เพราะเขาเป็นศูนย์กลางของเหตุการณ์ที่ทำให้เราได้เห็นตะวันออกกลางในปัจจุบัน ในศตวรรษก่อนและครึ่งศตวรรษ คำถามเกี่ยวกับพื้นที่ดังกล่าวเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิออตโตมัน ซึ่งถูกเรียกว่าคนป่วยแห่งยุโรป เนื่องจากดินแดนรวมกันนั้นได้แผ่ขยายเข้าไปในยุโรปค่อนข้างมาก จะเกิดอะไรขึ้นหากประเทศใดประเทศหนึ่งเข้าควบคุมสถานที่นั้นได้ หากจักรวรรดิที่เก่าแก่และเสื่อมโทรมนั้นล่มสลาย คำถามนี้ถูกเลื่อนออกไปจนถึงสงครามโลกครั้งที่ 1 เมื่อตุรกีออตโตมันยอมจำนนต่อฝ่ายมหาอำนาจกลาง

ถึงเวลาแล้วที่ประชาชนต่างๆ ที่ยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของออตโตมันจะต้องลุกขึ้นมาและลุกขึ้นมา ในคาบสมุทรอาหรับ มีเจ้าหน้าที่หนุ่มชื่อ T.E. ลอว์เรนซ์ได้รับความไว้วางใจและความเชื่อมั่นจากผู้นำอาหรับหลายคน และมีส่วนอย่างมากในการรวมพวกเขาเข้าด้วยกันและจัดตั้งกองทัพเพื่อไล่พวกมุสลิมด้วยกัน ชาวเติร์กออกจากพื้นที่ และช่วยให้อังกฤษและฝรั่งเศสได้รับชัยชนะในสมรภูมิทางตะวันออกของสงครามโลกครั้งที่ 1 หากเป็นคนพื้นเมือง ซึ่งเป็นสำนวนที่อังกฤษใช้เรียกคนของพวกเขาที่เริ่มระบุตัวตนกับคนที่เขาควรปราบปราม แล้วล่ะก็ ที.อี. ลอว์เรนซ์เป็นคนพื้นเมืองอย่างแท้จริง เมื่อเพื่อนร่วมชาติของเขาไม่รักษาคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้กับชาวอาหรับ เขาจึงเลือกใช้ชีวิตอย่างไม่เปิดเผย ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาได้รับจนกระทั่งเสียชีวิตในปี 1935

เมื่อเดวิด ลีนไม่สามารถดึงมาร์ลอน แบรนโดมาเล่นบทนี้ได้ เขาก็เลือกปีเตอร์ โอทูล นักแสดงชาวไอริชหนุ่มซึ่งเขาเคยเล่นบทเล็กๆ ในภาพยนตร์เรื่อง Kidnapped ของวอลต์ ดิสนีย์เมื่อสองปีก่อน นับเป็นการเลือกที่โชคดี เพราะโอทูลกลายเป็นดาราดังที่เขายังคงแสดงมาจนถึงทุกวันนี้จากภาพยนตร์เรื่อง Lawrence of Arabia เป็นบทบาทที่ซับซ้อนและคุณต้องทำให้ผู้ชมสนใจเป็นเวลานานกว่าสี่ชั่วโมง โอทูลแสดงอารมณ์ได้หลากหลาย เราเห็นว่าเขาเป็นคนที่มีอุดมคติ หยิ่งยโส ถ่อมตัว มีเกียรติ เป็นคนฆ่าหิน

และบางครั้งก็เป็นคนโง่ด้วยซ้ำ บางครั้งก็มีอารมณ์เหล่านี้ผสมกันในบางจุด แม้ว่าเดวิด ลีนจะได้นักแสดงสมทบที่ยอดเยี่ยม แต่ถ้าลอว์เรนซ์ของคุณไม่เก่งพอ หนังเรื่องนี้ก็คงจะล้มเหลว แต่ปีเตอร์ โอทูลก็พร้อมที่จะรับความท้าทายนี้ Lawrence of Arabia เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์เป็นครั้งแรกจากทั้งหมดเจ็ดครั้ง ในปีนี้ เขาต้องแข่งขันอย่างหนักกับเบิร์ต แลงคาสเตอร์จาก Birdman of Alcatraz, แจ็ค เลมมอนจาก The Days of Wine and Roses, มาร์เชลโล มาสโตรยานนีจาก Divorce Italian Style และผู้ชนะในที่สุด เกร็กอรี เพ็กจาก To Kill a Mockingbird

โอมาร์ ชารีฟซึ่งกำลังแสดงภาพยนตร์เรื่องแรกในตลาดโลกได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์สาขานักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม ทหารผ่านศึกที่ผอมแห้งอย่างอเล็ก กินเนสส์ แจ็ค ฮอว์กินส์ และแอนโธนี่ เควล ได้รับบทบาทสำคัญ แอนโธนี่ ควินน์ และอาร์เธอร์ เคนเนดี้ คือชาวอเมริกันในภาพยนตร์เรื่องนี้ เคนเนดี้รับบทเป็นแจ็คสัน เบนท์ลีย์ในจินตนาการที่จริงแล้วคือโลเวลล์ โธมัส คาดว่าโลเวลล์ โธมัสคงไม่อยากให้ชื่อของเขาปรากฏในภาพยนตร์เรื่องนี้ แต่โธมัสเริ่มต้นอาชีพในวงการข่าวด้วยการรายงานข่าวเกี่ยวกับที.อี. ลอว์เรนซ์ในโรงละครเล็กๆ แห่งหนึ่งในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ทำให้ชื่อเสียงของเขาโด่งดังและเปิดตัวอาชีพของโธมัสเองในกระบวนการนี้

สิ่งหนึ่งที่ถูกกล่าวถึงอย่างระมัดระวังคือเรื่องรักร่วมเพศของที.อี. ลอว์เรนซ์ คุณสามารถเห็นได้จากความสัมพันธ์ของเขากับชายหนุ่มสองคน ดาอูดและฟาร์ราจ ซึ่งรับบทโดยจอห์น ดิเมคและมิเชล รอย มีเหตุการณ์ข่มขืนหมู่เมื่อเขาถูกทหารตุรกีที่นำโดยผู้บัญชาการของพวกเขาที่เดอรา โฮเซ่ เฟอร์เรอร์จับตัวไป เรื่องนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวของลอว์เรนซ์เช่นกัน แต่ถ้าลอว์เรนซ์แห่งอาระเบียถูกสร้างขึ้นในปัจจุบัน Lawrence of Arabia เรื่องราวจะชัดเจนขึ้นมาก นอกจากนี้ พวกเขายังควรชี้แจงอย่างชัดเจนเกี่ยวกับน้ำมันมากกว่า ‘ผลประโยชน์ของอังกฤษ’ ที่ไม่ได้ระบุชื่อเหล่านี้ ซึ่งลอว์เรนซ์ควรจะกังวลจริงๆ คุณคงพอจะเข้าใจได้ว่าพวกเขาสนใจแค่สิทธิในการขนส่งผ่านคลองสุเอซและสิทธิในการบอกว่าใครมีสิทธิในการขนส่ง

Lechuguilla

ทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวกับภาพยนตร์เรื่องนี้นั้นชัดเจน สะอาด สะดุดตา และสดใส ซึ่งเห็นได้ชัดเจนที่สุดจากภาพที่งดงามตระการตา ทิวทัศน์อาจดูเหมือนดาวอังคารก็ได้ ฉากทะเลทรายถ่ายทอดความรู้สึกที่สวยงามไร้ชีวิตชีวา บริสุทธิ์ และเป็นธรรมชาติได้อย่างยอดเยี่ยม ไม่ว่าจะเป็นทรายที่ปลิวไสว แสงอาทิตย์ ท้องฟ้า และอีกหลายๆ อย่าง โดยไม่มีสิ่งรบกวนจากเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ทำให้เมืองดูน่าเกลียดเมื่อเปรียบเทียบกัน การปรากฏตัวของมนุษย์เพียงไม่กี่คนบนหลังอูฐทำให้สถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้ยิ่งใหญ่ขึ้น

ฉากทะเลทรายนั้นงดงามจนแทบจะกลืนกินเรื่องราวเกี่ยวกับชายชาวอังกฤษผู้แปลกประหลาดชื่อ T.E. Lawrence (รับบทโดย Peter O’Toole) ที่มีภารกิจช่วยเหลือชนเผ่าอาหรับให้รวมตัวกันต่อต้านพวกเติร์กในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 แม้ว่าจะไม่ได้อิงตามข้อเท็จจริงทั้งหมด แต่ภาพยนตร์เรื่องนี้ก็มอบความรู้สึกถึงบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ในชีวิตจริงให้กับผู้ชม ซึ่งรวมถึงไม่เพียงแต่ Lawrence เท่านั้น แต่ยังรวมถึง Prince Feisal (รับบทโดย Alec Guinness) และคนอื่นๆ ด้วย ตัวละครหลักทั้งหมดล้วนน่าสนใจในแบบของตัวเอง ทั้งหมดนี้ล้วนถ่ายทอดถึงความฉลาดและวิสัยทัศน์อันแจ่มชัด แม้ว่าภูมิหลังทางวัฒนธรรมหรือสังคมเศรษฐกิจของพวกเขาจะขัดแย้งกันก็ตาม

บทสนทนาในบทภาพยนตร์นั้นทรงพลังเนื่องจากมีความเบาบาง ภาพต่างๆ ถ่ายทอดเรื่องราวได้อย่างมีประสิทธิภาพ แทบไม่จำเป็นต้องมีบทสนทนาใดๆ และเมื่อมีบทสนทนาอยู่ ภาพก็จะคมชัด ชัดเจน และสะดุดสายตา มีอยู่ช่วงหนึ่งที่ตัวละครถามลอว์เรนซ์ว่า “อะไรคือสิ่งที่ดึงดูดคุณให้มาที่ทะเลทราย” ซึ่งลอว์เรนซ์ตอบเป็นสองคำว่า “มันสะอาด” ใช่แล้ว และเนื้อเรื่องของภาพยนตร์ก็เช่นกัน เรียบง่าย ตรงไปตรงมา กล้าหาญ ไม่เกะกะ

เครื่องแต่งกายและการออกแบบอุปกรณ์ประกอบฉากนั้นมีรายละเอียดมาก เพลงประกอบนั้นชวนหลงใหลแม้ว่าจะซ้ำกันบ่อยเกินไปเล็กน้อย การคัดเลือกนักแสดงและการแสดงนั้นเป็นที่ยอมรับ ฉันชอบอูฐเป็นพิเศษ มันดูสนุกดี การถ่ายภาพด้วยสีนั้นยอดเยี่ยมมาก โดยเฉพาะกลางแจ้ง การใช้ฟิลเตอร์กล้องแบบกลางวันต่อกลางคืนนั้นเห็นได้ชัดในบางฉาก ทำให้การผลิตดูล้าสมัยในบางครั้ง

ข้อตำหนิหลักของฉันคือระยะเวลา ฉันอยากให้ภาพยนตร์สั้นกว่านี้ประมาณหนึ่งชั่วโมง บางฉากก็ไม่จำเป็นจริงๆ ฉากอื่นๆ ก็ควรจะตัดให้สั้นลงได้ โดยไม่ทำให้ตัวละครเสียพัฒนาการหรือสถานะความยิ่งใหญ่ ซึ่งถือเป็นปัญหาใหญ่สำหรับหนังเรื่องนี้ เพราะทำให้รู้สึกว่าเป็นการเสแสร้ง ฉันไม่สงสัยเลยว่าลอว์เรนซ์และการผจญภัยในอาหรับของเขานั้นคู่ควรกับหนัง แต่เรื่องราวของเขาก็ไม่ค่อยจะสะเทือนโลกถึงขนาดที่ควรจะยาวเกือบสี่ชั่วโมงพร้อมกับช่วงพักเบรกด้วย ดีกว่าที่ฉันคาดไว้มาก โดยส่วนใหญ่แล้วเป็นเพราะภาพที่ยิ่งใหญ่อลังการ เป็นหนังที่รวบรวมทุกอย่างได้ดีมาก แม้จะดูนานก็ตาม หนังเรื่องนี้ให้มุมมองทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแก่เรา และทำให้ภูมิประเทศทะเลทรายเป็นตัวละครสำคัญพอๆ กับตัวเอกของหนังเรื่องนี้